Yurtdışına ilk kez çıkacaklar genellikle tatlı bir telaşa kapılırlar. Kendimden biliyorum. Geçtiğimiz yıl iki defa yurt dışına çıkma fırsatım oldu. İkincisinde daha tecrübeli olsam da ilkinde acemiliğime gelmişti. İnternet’te bu konuda yazılmış pek çok yazı mevcut. Fakat benim bu yazıyı yazmaktaki amacım öncelikle benim gibi eğitimsel sebeplerle yurtdışına gidecek ve aile yanında kalacak öğrenci arkadaşlarıma tavsiyelerde bulunmak. Yani eğer İngiltere’ye dil okuluna gitmeyi düşünüyorsanız, Avrupa Birliği projeleriyle haşır neşirseniz okumaya devam etmenizi şiddetle tavsiye ediyorum. Ama bu kriterlere uymasanız da seyahat etmeyi düşünüyorsanız hatta düşünmüyorsanız bile okumaya devam edebilirsiniz.

1. Aşama: Araştırma

Eğer daha önce gitmediyseniz gideceğiniz ülkeyi derinlemesine araştırmalısınız. Şu veya bu şekilde bir süre orada kalacaksınız ve ülkeyi ne kadar iyi tanırsanız o kadar az problem yaşarsınız. Ülkeler hakkında araştırma yaparken en önemli bilgi kaynağı tabii ki Google. Vikipedi veya ülkeyle ilgili çeşitli turizm siteleri de size oldukça yardımcı olabilir. Ayrıca çevrenizde daha önce gideceğiniz yerde bulunmuş insanlar varsa onlara danışmanız bunların hepsinden daha faydalı olacaktır. Araştırma sırasında kesinlikle öğrenmeniz gerekenleri sıralarsak;

• Ülkenin enerji (elektrik) sistemi. Evlerde kullanılan voltajı ve priz şeklini öğrenmeniz inanılmaz bir önem arz etmekte. Çünkü herhangi bir enerji uyumsuzluğu durumunda bütün elektronik eşyalarınızı kullanamayabilirsiniz. Eğer Türkiye’de kullanılan 220V ve iki delikli priz tipinden farklı bir enerji kullanılıyorsa oranın sistemine uygun dönüştürücüyü Türkiye’den temin etmelisiniz. Çünkü bu dönüştürücüler ülkemizde pazarda bile birkaç TL’ye bulunabilirken havaalanında veya gittiğiniz yerde bunlara 25-30€ gibi astronomik rakamlar ödemek zorunda kalabilirsiniz.
• Kalacağınız yer ve aile. Otelde kalmak çoğu zaman problem yaratmamakta. Fakat öğrenci programlarında genelde gönüllü aileler tercih ediliyor. İmkanınız varsa yanında kalacağınız ailenin bireyleriyle İnternet üzerinden iletişim kurun ve tanışın. Bu, hem gittiğinizde fazla yabancılık çekmemenizi, hem de merak ettiğiniz sorulara kolay ve güvenilir cevaplar almanızı sağlayacaktır.
• Gideceğiniz yerdeki ulaşım imkanları. Kalacağınız yer ile çalışma yeriniz (okul, kurs vs.) ve şehir merkezi arasındaki uzaklığı ve ulaşım seçeneklerini araştırın. Ucuz ulaşım olanakları hakkında bilgi edinmeye çalışın. Gider gitmez alacağınız haftalık veya aylık, metro veya otobüs biletleri sizi orada toplu ulaşıma paranızı harcamaktan alıkoyacaktır.
• Adres ve telefon bilgileri. Kalacağınız yerin belediye, konsolosluk, turizm ofislerinin adres ve telefonlarını öğrenmeye çalışın. Bir problem yaşadığınızda ilk başvuracağınız yerler oralar olacaktır. Ayrıca yanında kalacağınız ailenin adres ve telefonunu yazdığınız bir kartı sürekli yanınızda taşıyın. Unutmayın ki, gittiğiniz yerde kaybolmanız durumunda size yol tarif edecek bir Türk bulamayacaksınız. Bulma ihtimaliniz de var tabii ama bu gittiğiniz yere göre de değişir.
• Harita araştırması. Gitmeden önce gideceğiniz yerde uğrayacağınız yerleri harita üzerinde araştırın. En azından göz aşinalığınız olacaktır. Bu iş için Google Earth veya Google Maps kullanmanızı şiddetle tavsiye ediyorum.
• Sosyal araştırma. Gideceğiniz ülkeyle ilgili yazan Türk blogcularını okuyun. Forumlardaki başlıkları okuyun. Ekşisözlük’teki entryleri inceleyin. İnsanların bu tarz samimi ortamlarda verdiği küçük tüyolar çok işinize yarayacaktır.
• Gideceğiniz ülkenin kültürü ve siyasi yapısı. Gitmeden önce ülkenin kültürü, tarihi ve siyasi yapısı hakkında yapacağınız küçük bir araştırma, oraya kolay adapte olmanızı sağlayacaktır. Ayrıca ülke insanlarıyla yaptığınız sohbetlerde daha rahat olmanızı sağlayacak ve pot kırmanızı engelleyecektir.
• Yemek alışkanlıkları. Eğer Türk mutfağından çok farklı beslenme alışkanlıkları olan bir ülkeye gidiyorsanız yemeniz ve yememeniz gerekenleri iyi araştırın. Avrupa ülkelerinin çoğunda aç kalmayacağınızı garanti edebilirim. Çünkü hemen hepsinde ülkemizde de görmeye alışkın olduğumuz fast food restoranları mevcut. Özellikle helal gıda konusunda hassas olanlar için tavuk etinin yanında balık da çok iyi bir alternatif olabilir. Ama unutmayın ki Avrupalılar’ın da tek besini domuz eti değil. Ayrıca çoğu mekanda sorduğunuzda size ne eti yediğinizi söylüyorlar. Yine de emin olmadığınızz etleri yememeye çalışın. olayın İslâmi boyutu dışında bizim yeme alışkanlıklarımızdan dolayı bir de sağlık boyutu var.
• Dil araştırması. Gideceğiniz ülkenin dili ile ilgili ufak tefek araştırma ve pratikler yapın. Günlük kullanılan sözcüklerin bir bölümünü öğrenmeniz size kolaylık sağlayacaktır.
• Türkiye AB üyesi olmadığı için Avrupa’daki alışverişlerde Tax Free avantajına sahipmiş. Böylece aldığınız ürünlerin bedelinin bir kısmını geri alabiliyormuşsunuz. Bunun için (eğer tax free desteği varsa) aynı mağazada bir seferde 100€ ve yukarısı alışverişyapmak, ilgili formu doldurtmak ve dönerken havaalanında (check-in yapmadan!) özel bankoda bu formu onaylatıp başka bir bankodan nakit olarak parayı almanız gerekiyormuş. Genellikle yüzde 10′luk bir geri ödeme yapılıyormuş. (Kaynak için bkz. son paragraf)

2. Aşama: Seyahat Öncesi Son Hazırlıklar

Gitmeden önce gideceğiniz ülkedeki Türk konsolosluklarının ve Türk derneklerinin adres ve telefonlarına ulaşın. İhtiyacınız olabilir. Telefonunuzu uluslararası görüşmeye açtırın ve işlemin doğruluğunu teyid ettirin. Çalışmayan bir telefon hem sizi hem de geride bıraktığınız yakınlarınızı zor durumda bırakabilir. Eğer hattınız kontörlüyse kredi kartından otomatik kontör yükleme talimati vermek iyi bir fikirdir. Çünkü yurtdışındayken kontörleriniz su gibi akacaktır. Böyle bir şansınız yoksa da bol kontör yükleyin ve yanınıza da kontör kartı alın. Ben Belçika’dayken Turkcell hattıma 8090′ı arayıp şifrem ile kontör yükleyemedim çünkü 8090′ı aradığımda bir kadın tahminen Flemenkçe birşeyler anlatmaya başlıyordu. Ama *122*………# yöntemi ile sorunsuz kontör yükleniyor. Avea’da da sanırım *100# ile benzer bir işlem yapabilirsiniz.

Gideceğiniz ülkenin parasını gitmeden alın. Çünkü gittiğiniz yerde Türk Lirası ile işlem yapamama ihtimaliniz çok yüksektir. Yanınıza kendinize veya ailenize ait kredi kartı veya banka kartlarını almanız da faydalı olabilir. Banka kartlarıyla oradaki ATM’lerden ülkenin para biriminde para çekebilirsiniz.

Eğer havaalanında uzun kuyruklar beklemek istemiyorsanız check-in işlemini İnternet’ten yapın. Böylece hem koltuğunuzu seçme şansınız olur, hem de havaalanında kuyruk beklemekten kurtulursunuz. Koltuk seçiminde tavsiyem çıkış kapılarının yanındaki sıralardır. Henüz oralardan bir yer kapıp tecrübe edemesem de diz mesafesin
in daha geniş olduğunu gözlemledim.

Vize ve pasaportunuzu yanlışlıklara karşı kontrol edin. İmla hataları ve harf hataları sorun çıkmasına neden olabilir. Nüfus cüzdanınızdaki fotoğraf şu anki benzemiyorsa değiştirin.

Bavul Hazırlama
Seyahate hazırlanmanın belki de en zor kısmı bavul hazırlamaktır. Her şeyden önce doğru bavulu seçmelisiniz. Bavulunuz sağlam, gerektiğinden fazla geniş ve tercihen çekçekli olmalıdır. Sağlam olmalıdır çünkü uçuş görevlileri bavulunuzu yerleştirirken fazla dikkatli olmayabiliyorlar. Gereğinden geniş olması ise size gittiğiniz yerden aldıklarınızı taşımada kolaylık sağlayacaktır. Çünkü dönerken bavulunuzda muhtemelen geldiğinizden daha çok eşya olacaktır. Bavullarda bildiğim herhangi bir boyut sınırlaması yok. Sadece -havayoluna bağlı olarak genellikle- 20 kg bir kütle sınırı var. Bavul hazırlarken dikkat edilmesi gerekenleri sıralarsak;

• Kesinlikle kabine ve bagaja koyulması yasak olan şeyleri kabine sokmayı denemeyin. Havaalanında gereksiz zaman kaybına neden olacaktır.

• Elektronik aletlerinizin şarj cihazlarını kesinlikle unutmayın. Ayrıca eğer gerekiyorsa kullanacağınız güç dönüştürücüleri de unutmayın.
• Acil durumlarda kullanacağınız ilaçları yurtdışında temin etmek Türkiye’deki gibi kolay olmayacaktır. Bu nedenle düzenli kullandığınız ilaçların yanında; ağrı kesici, ateş düşürücü, mide ve bağırsak düzenleyici ilaçlar, el ve yüz kremi, pişik kremi, öksürük şurubu gibi ilaçlardan yeteri kadarıyla mümkünse bunların reçetelerini yanınızda götürün.
• Diş macunu & fırçası, tarak, tırnak makası, törpü, pamuk, kulak pamuğu, traş bıçağı ve köpüğü, ped gibi hijyenik ihtiyaçlarınızı da mutlaka yanınızda götürün.
• Deodorant, roll-on, parfüm gibi ter kokusunu önleyici şeyleri yanınızdan eksik etmeyin. Çünkü genelde yurtdışı seyahatleri çok hareketli ve terli olur.
• Yanınıza basit bir dikiş seti almak küçük kazaları telafi etmenize yardımcı olacaktır.
• Gereğinden fazla giysi almak bazen akıllıca görünse de bunu abartmak size ayakbağı olmaktan başka bir işe yaramayacaktır.
• Kırılabilecek araç gereçleri mümkün olduğunca aza indirin. Olanları da yumuşak kıyafetlerinize (kazak gibi) iyice sarıp bavulunuza öyle koyun. El bagajınıza da alabilirsiniz.
• Bavulunuzun üzerine adınız, adresiniz, telefon numaranızı okuyan her ulustan insanın anlayacağı şekilde yazın.
• Yürüyen bantta kolayca ayırt etmek için bavulunuza renkli bir işaret bağlamanız akıllıca olacaktır. Örneğin bir eşarp veya sıradan bir kumaş parçası işinizi oldukça kolaylaştıracaktır.
• Pasaportunuzu bavulunuza koymayın.
• Bavulunuzu kilitlemeyin! Bu yasadışıdır ve havaalanı görevlileri istedikleri zaman kontrol için bavulunuzu açmanızı isteyebilirler. Kilit kullanma zorunluluğunuz varsa TSA kodlu bir kilit türü varmış ve bunların maymuncuk anahtarı görevlillerde bulunuyormuş. Bunları kullanabilirmişsiniz.
• Giysi seçimi konusuna fazla değinmeyeceğim, tamamen sizin tercihinize kalmış ama hava durumuyla ilgili tüm olasılıkları göz önünde bulundurun. Uzun vadeli hava durumu için Weather.com sitesini tavsiye edebilirim. Bazen soğuk olabileceğini düşündüğünüz yerler sıcak, sıcak olacağını düşündüğünüz yerler de soğuk olabiliyor. Ayrıca gideceğiniz yerin gece-gündüz sıcaklık farklarını da göz önünde bulundurun. Uçuş esnasında ise mümkün olduğunca rahat giysiler giyin. Benim tercihim şık bir eşofman kombinasyonundan yana.

Hava Taşımacılığı ile Taşınması Yasak Olan Şeyler Listesi:

• Alarm ile donatılmış evrak çantaları ve güvenlikli ataşe çantaları veya lityum pil içeren ve/veya işaret /aydınlatma mühimmatı içeren maddeler
• Patlayıcılar, mühimmat, havai fişek ve işaret fişekleri
• Kamp gazı ve sprey gibi gazlar (yanıcı, yanıcı olmayan, derin dondurulmuş ve zehirli)
• Boya, çakmak gazı ve tiner gibi yanıcı maddeler
• Kibrit ve kolayca tutuşan maddeler, kendiliğinden tutuşabilen maddeler, suyla temas ettiğinde tutuşabilen maddeler gibi yanıcı katılar
• Oksitleyici maddeler (ağırtıcı tozu ve peroksit gibi)
• Zehirli (toksit) ve bulaşıcı maddeler
• Radyoaktif maddeler
• Aşındırıcılar (civa ihtiva eden termometreler, asitler ve sıvı akü gibi)
• Yaralanyan aletler, yüze püskürtülünce insanı sersemleten kimyasal maddelerle, biber gazı spreyi gibi tahriş edici veya insanı güçsüz duruma getiren maddeler,
• Manyetik maddeler
• Tıbbi oksijen tüpler

3. Aşama: Havaalanı

Uçak kalkış saatinden en az bir-bir buçuk saat önce alanda olun. Kapıdan girerken bile x-ray kontrolüne tabi tutulacaksınız. Görevlilere zorluk çıkarmayın. Sizden istediklerini yapın. Unutmayın, onlar sizin güvenli seyahat etmeniz için orada. Alandayken gözünüzü ekranlardan ayırmayın. Zira uçuş saatleri ve uçakların kalkacağı kapılar sık sık değişebiliyor. Pasaportunuza ve uçak biletinize sahip çıkın. Check-in yapıp bavulunuzu teslim ederken eğer grup olarak seyahat ediyorsanız bunu görevliye belirtin. Grup seyahatlerinde bavulların toplam kütlesi kişi sayısı x kişiye tanınan maksimum yük miktarını geçmiyorsa birkaç kişi kendi hakkını aşsa bile ekstra masraf ödemek zorunda kalmazsınız.

Pasaport kontrolünden geçtikten sonra duty-free shoplarda bulacaksınız kendinizi. Fakat alışveriş çılgınlığına kendinizi kaptırmanızı tavsiye etmiyorum. Fiyatlara dikkat edin. Free shop olduğu için her ürünün piyasadan ucuz olduğunu zannetmeyin. Giderken alışveriş yapmanıza gerek yok çünkü dönüşte de aynı free-shoplara uğrama şansınız olacak. Eğer alkollü içecek almak istiyorsanız ve 18 yaşından küçükseniz size satmayacaklar. Böyle bir durumda dükkandaki insanlara göz atın ve içki almamış birinden sizinkileri geçirmesini rica edin. Alkollü içkilerde iki litre sınırı olduğundan, alkol almayıp sadece sigara veya parfüm alan insanlar size yardımcı olabilir.

Kalkışın gerçekleşeceği kapıyı ararken de gözünüzü ekranlardan ayırmayın. Çünkü kalkış saatleri ve kapılar her an değişebilir. Bu sık gerçekleşen bir şeydir ve heyecanlanmanızı gerektirmez. Yeni kapınıza gidip uçağa binersiniz.

Alanda birşeyler yiyip içmek için çaba harcamayın. Çünkü orada herşey dışarıdan daha pahalı olacaktır. Ayrıca uçakta, seçtiğiniz hava yoluna bağlı olarak çeşitli ikramlar, hatta yemek servisi olacaktır. Muhtemelen aç kalmazsınız.

Bazı büyük havaalanlarında kalkışın gerçekleşeceği kapıya otobüs, metro gibi araçlarla götürülebilirsiniz. Şaşırmayın. Eğer kapıyı gösteren tabela treni gösteriyorsa trene bineceksiniz

4. Aşama: Seyahat Sırasında

Koltuğunuza yerleşin. Eğer koltuğunuzdan memnun değilseniz çevrenizdekilerden biriyle değiştirebilirsiniz. İki tarafın da rızası olduğu sürece böyle bir hakkınız var. Belçika dönüşünde -sanırım Arap bir yo
lcuydu- yanında bayan yolcu istemediğinden bayan İngilizce öğretmenim yer değiştirmişti.

Kabin görevlerine saygılı olun. Unutmayın ki onlar sadece size hizmet etmiyor.

Çevrenizdeki insanları rahatsız etmeyin. Ben şahsen dağıtılan kulaklığı takıp ekrandaki filmi izlemeyi tercih ediyorum seyahat sırasında. Siz de kitap okumayı, müzik dinlemeyi seçebilirsiniz.

Uzun yolculuklarda belli aralıklarla hareket edin. Koridorda dolaşın, basit egzersiz hareketleri yapın.

Sakinleştirici haplardan uzak durmaya çalışın. Çünkü bu haplar gerçekten panik yapmanız gereken durumlarda da fazla sakin olmanıza neden olabilir

İnişte uçak durur durmaz kalkıp eşyalarınızı toplamaya, uçağı terk etmeye çalışmayın. Bazen çıkış işleminin başlaması birkaç dakika sürebilir. Emin olun sizi uçağın içinde unutmayacaklardır. Bu aşamada acele etmenin size hiçbir faydası olmayacaktır.

Uzun ve bilgilendirici bir yazı oldu sanırım bu sefer. Umarım birilerinin işine yarar. Yazıyı yazarken M. Serdar Kuzuloğlu‘nun Uçakla seyahat tavsiyeleri yazısından büyük yardım aldım. Umarım bana kızmaz